Artikelen

Een schilderij van mij, waarin ik heb verbeeld dat een altaarbeeld van de Zeeuwse Godin Nehalennia ‘ boven water’  was gekomen aan de Ierse westkust.

Door de jaren heen, heb ik een aantal artikelen geschreven, die op het eerste gezicht wellicht qua thematiek nogal uiteen lijken te lopen. Niettemin zijn ze allen voortgekomen uit mijn fascinatie voor de relatie tussen de mens en het omringende landschap – voor het feit dat we er onafgebroken en volledig ingebed in zijn (als in een groter lichaam) en hoe dat bijdraagt aan de ervaring van onszelf, van wie we in feite zijn. Zoals blijkt uit de aard van de meeste afbeeldingen op deze website, wordt de kracht van het omringende landschap ‘natuurlijk’ het sterkst ervaren in gebieden met een hoge mate van ongereptheid. De Ierse (en ook Schotse en Engelse) landschappen hebben mij wat dit betreft in het bijzonder geraakt, omdat hierin het spel van donker en licht vaak zo sterk aanwezig is.

Maar voor Nederlanders is het uiteraard heel belangrijk om de kracht van het landschap in de directe omgeving te ervaren. En stadsmensen zoals ik zijn ook niet van dergelijke ervaringen uitgesloten. Vandaar dat Leiden (de stad waar ik momenteel woon) en Rotterdam (de stad waar ik heb gewoond) ook mijn aandacht hebben gehad. In zekere zin is al mijn onderzoek een poging om ons gevoel van vervreemding te minimaliseren en ons beter thuis te laten voelen op onze planeet – en daarmee ook op de plek waar we momenteel wonen of verblijven. En dat staat natuurlijk niet los van thuis voelen in ons eigen lichaam.

Hieronder kan je een aantal van de artikelen waar ik zelf het meest tevreden over ben  (in pdf formaat) raadplegen en eventueel downloaden.


Mijn artikelen
  • De verborgen rijkdom van de Maagd Maria (2018). In dit artikel belicht ik op welke verschillende wijzen het Godinnenerfgoed heeft kunnen voortleven in de figuur en de verering van de Maagd Maria. Ik laat daarbij zien dat haar symboliek heel oud is en daarom niet toebehoort aan een specifieke religie. Ze drukt een balans uit tussen het vrouwelijke en het mannelijke, die weerspiegeld wordt in ontwikkelingen in ons zelf en in de wereld om ons heen. 
  • De herontdekking van het landschap (2018) .In 2016 heb ik een artikel met de titel ‘ In den beginne was het landschap‘ geschreven (oorspronkelijk in het Engels). Daarin probeerde ik kernachtig mijn ideeën over het Godinnenerfgoed samen te vatten (met name in het kader van mijn boek).  In 2018 heb ik een langere versie van dit artikel geschreven, waarin ik gedetailleerder inga op de wijze waarop het Godinnenenerfgoed tot uitdrukking komt  in onze beleving van het (heilige) landschap.  
  • Het Heilige Huwelijk in de Steentijd (2018). In dit artikel besteed ik aandacht aan de bijzonder interessante ideeën van de Engelse meteoroloog en archeoloog Terence Meaden over de betekenis van de steencirkels in het Neolithicum. Volgens hem gaf de mens in de Steentijd hiermee uitdrukking aan het Heilige Huwelijk tussen het vrouwelijke en het mannelijke. 
  • Nehalennia verering in Engeland? (2017). Dit artikel komt voort uit een zoektocht naar de mogelijke  verering van de Zeeuwse Godin Nehalennia aan de andere kant van de Noordzee, in Engeland, in de Romeinse tijd. Het artikel concentreert zich wat dit betreft op het kustgebied van Kent. De zoektocht leidt tot interessante ontdekkingen.
  • De Burcht in Leiden (2017). Het meeste onderzoek naar de Burcht heeft zich geconcentreerd op het ronde bouwwerk op de heuvel, maar er zijn aanwijzingen dat de heuvel zelf zeker een paar eeuwen ouder is. Dit artikel heb ik geschreven voor krachtplaatsensite van de Stichting PanSophia.
  • Daderschap en wederkerigheid (2011, Boom uitgevers). Dit artikel heb ik geschreven als bijdrage aan het Liber Amicorum voor prof. Martin Moerings, een bundel die hem is aangeboden bij zijn afscheid als hoogleraar bij de Faculteit der Rechtsgeleerdheid in Leiden. Centraal in dit artikel staat mijn uitleg van het fenomeen van criminaliteit als het eenzijdig en ongevraagd nemen van een ander – een fenomeen waaraan het natuurlijke principe van de wederkerigheid ontbreekt.  
  • De symboliek van de Leidse sleutels (2010). Bekend is dat de sleutels in het stadswapen van Leiden teruggaan op de Katholieke traditie waarin Petrus de sleutels van de Hemel zou bezitten. In dit artikel laat ik zien dat de symboliek nog veel oudere wortels heeft. De basis van dit artikel heb ik al in 2010 geschreven. In 2018 heb ik de tekst waar nodig aangepast en ook aangevuld.
  • De Godinnen van de Lage Landen (2008/2018). Dit artikel heb ik ooit geschreven om mijn bevindingen toe te voegen aan de (relatief beperkte) kennis over de vele Godinnen die in het rivierengebied  van Nederland in de Romeinse tijd zijn vereerd. Ik denk dat Nederlandse onderzoekers zich waarschijnlijk weinig hebben kunnen voorstellen bij het feit dat in de vroegste religiebeleving in onze streken meestal een Godin centraal heeft gestaan in plaats van een (mannelijke) God. Toch wijzen de archeologische vondsten uit de Romeinse tijd in die richting. In 2018 heb ik hier en daar de tekst uit 2008 wat aangepast, maar in essentie is er niet veel in veranderd in de oorspronkelijke tekst.
  • Lugdunum Batavorum en het Keltische erfgoed (2005, Leids Jaarboekje). De laatste decennia is het steeds duidelijker geworden dat niet alleen de Romeinse en Germaanse cultuur hun sporen hebben nagelaten in Nederland, maar ook de – nog oudere – Keltische cultuur. De aanwezigheid van de nederzetting Lugdunum Batavorum in de Rijnstreek wijst ook in die richting. Van dit artikel had ik in beginsel een langere versie geschreven, die het helaas niet heeft gehaald tot het Leids Jaarboekje. Een paar jaar later ( in 2008) heb ik het artikel nog verder uitgebreid. Ik ben zelf het meest tevreden met deze laatste, langere versie, omdat die een veel completer beeld geeft van de onderhavige thematiek.
  • De Rotterdamse Nana (1998). In de 90’er jaren van de vorige eeuw waren er in Rotterdam plannen om een museum te bouwen gewijd aan gezondheid en het menselijk lichaam. Een 30 meter hoog Nana-beeld van Niki de Saint Phalle zou er deel van worden. Het project is helaas nooit gerealiseerd. Maar ik heb er indertijd wel een artikel over geschreven dat toen in het AD is gepubliceerd. Later heb ik op verzoek dit artikel nog wat uitgebreid. In 2014 heb ik er een korte inleiding en reflectie aan toegevoegd.
Boomwortels bij Avebury, Engeland